Nederland verklaart Japan de oorlog

8 december 1941

Door de radio kwamen de eerste berichten over een op handen zijnde oorlog. Nog vóór de aanval op Pearl Harbour (Hawaï, op 7 dec. 1941) hadden de Japanners hun plannen met het Nederlands Indische Rijk al helemaal voor elkaar. Nederland was de eerste van de bondgenoten (Nederland Amerika, Engeland, China en Australië)  die Japan de oorlog verklaarde op 8 december 1941.

De Japanners hadden hun plannen met het Nederlands Indische Rijk al helemaal voorbereid.  Zo hadden zij o.m. al Japans geld voor Indië gedrukt! Na twee jaren oorlog, in 1943, werd het Japanse militaire geld vervangen door nieuw geld van de Nanpatsu Bank. Gedrukt bij een Nederlandse drukkerij G.Kolff & Co te Batavia. Dit geld zag er met zijn typisch Indische landschappen en culturele symbolen zeer nationalistisch uit.

 

 

Japanse Regering, in Guldens

Japanse Regering, in Guldens

Later werd ook de munteenheid veranderd. De guldens en centen maakte plaats voor Roepiah biljet (Japans) Roepjah.  Het eerste geld dat onder deze naam werd uitgegeven was het 10 Roepiah-biljet. Opgesierd met het Javaanse wajangpersonage Gatotkaca. Het leek erop dat Japan nu Indië had ingenomen als hun kolonie.

Biljet

10 Roepiah-biljet (Japanse Roepjah)

Deze biljetten werden in oktober 1943 in circulatie gebracht.

Biljet

Indonesisch Roepiah-Biljet

Later werd de naam van de munt veranderd in (Japanse) Roepjah, Na de oorlog, op 17 oktober 1945, in de Republik Indonesia de munteenheid Roepjah veranderd in Rupiah. De ondergrond van het biljet verbeelde het tropische zonlicht als aanduiding van de Gordel van Smaragd.

 

Verwachtingen

Rond 1900 veranderde het politiek beleid voor Nederlands-Indië. Het beleid beoogde economische en politieke zelfstandigheid van de Nederlandse kolonie (Blok, 1977-1986) Dit politieke beleid richtte zich op het bevorderen van irrigatie (o.m. aanleg van wegen, voorlichting/kennis overdracht over landbouw en visserij) emigratie (verplaatsing van Javanen naar minder bevolkte Indische eilanden) en bevorderen van educatie (volksonderwijs, tegengaan van segregatie) (Blok, 1977-1986)

Hierdoor groeide het zelfbewustzijn van de bevolking en daarmee het ontstaan van de Indonesische Nationale beweging. Het begrip nationalisatie werd door een kleine groep intellectuelen geïntroduceerd. Aan de Javanen werd verteld dat de Japanners waren gekomen om hen te bevrijden van de Nederlanders. Aanvankelijk haalden zij dan ook de Japanners, die hen van alles beloofden, als bevrijders binnen.

De nationalisten hadden al directe onafhankelijkheid verwacht of betrokkenheid bij het bestuur. Over onafhankelijkheid deden de Japanse autoriteiten echter slechts vage en tegenstrijdige uitspraken. In Tokio was al het besluit genomen Indië na de oorlog tot hun kolonie te maken en dus te annexeren. Nationalistische inschakeling bij het bestuur werd dan ook direct afgewezen.

Veel Javanen werden dan ook in hun verwachtingen teleurgesteld. Door taal- en cultuurproblemen verliepen contacten tussen Japanners en de inlanders moeizaam. Er ontstond een Japanisering van het openbare leven. De Japanse jaartelling en de Tokio-tijd werden ingevoerd: het jaar 1942 werd 2602 en de zon ging niet meer om 6 uur op, maar om half acht. Japanse feestdagen werden ingevoerd. In het bijzonder de verjaardag van Tenno Heika (Keizer van Japan Zijne Majesteit), op 29 april. Geen rood-wit (Inlandse vlag) meer maar de Japanse vlag met rode bal. Zeven uur per week Japans op school. Dit bleek niet haalbaar vanwege gebrek aan lesmateriaal en leerkrachten. Pers en radio kwamen onder Japans toezicht en maakten verplicht propaganda voor de Japanse zaak.

 

Kennismaking met de ‘Jap’

De manier waarop het keizerlijke Japans leger de steden binnen trok was wonderlijk. Op trucks en op de fiets. ‘Kleine mannetjes met petjes’. De petjes die van achteren met een veter passend gemaakt waren. Al spoedig begonnen zij hun bevelen bekend te maken. Als men een Japanner tegenkwam moest elke inwoner van Nederlands-Indië hem eerbied betonen door hem te groeten en diep te buigen. Wanneer deze buiging niet diep genoeg was, volgde een afstraffing met een bamboestok. De buiging moest vervolgens opnieuw uitgevoerd worden. Bij ieder huis moest de Japanse vlag hangen. Deze vlag moest, evenals het portret van de keizer, met zeer veel respect behandeld worden. Want de keizer Tenno stamde immers af van de zonnegodin Amaterasu. Het keizerlijk gezag kreeg in de loop van de jaren, steeds meer het beeld van een  krijgsheer ofwel de shogun (legerleider die barbaren verslaat) De militair heerser van Japan. (Shogun, wikipedia.org)

Tijdens de expansie van Japan in China, 1937, werd duidelijk dat het Samoeraizwaard een belangrijke rol speelde in hun oorlog. Er zijn foto’s en films van wedstrijden in hoeveel mensen zij konden onthoofden in 1 minuut tijd. Deze onderstaande foto laat zien hoeveel plezier zij daar in hadden.

Kempeitai, onthoofden in Indië, 1941-1945

Zij tonen hiermee een totaal gemis aan respect voor een mensenleven. Het individu telt niet. Alles werd opgeofferd aan de oorlog, Ook hun eigen vrouwen en kinderen moesten zich hier voor inzetten. In China zijn meer dan 300.000 Chinese burgers en soldaten systematisch verkracht, gemarteld en vermoord. Men noemt dit dan ook de andere Holocaust (Rabe, 2009)

John Rabe, een vertegenwoordiger van Siemens, woonde 30 jaar in China. Hij maakte van zijn woning in Nanking een veiligheidszone en heeft 250.0000 mensen kunnen redden van de slachting. Hij schreef aan Hitler of die de Japanners hiermee op kon laten houden! (wist blijkbaar niet, dat ook Hitler met een etnische zuivering bezig was!) (Rabe, 2007) Zijn huis is sinds 2006 een museum en een internationaal onderzoek centrum voor vrede en verzoening.